Konferencja:
Antropologia wizualna i europejskie dziedzictwo kulturowe
21-26.09.2015, Warszawa

Europa dziś z pewnością nie jest już tylko federacją kultur uznanych za europejskie. W istocie z uwagi na różnorodne powiązania i złożoną historię Europy splatają się tu zawiłe losy całego świata. Pisząc o postkolonializmie, Henry Schwarz wskazywał na trudne do jednoznacznego ustalenia odległe związki Europy z Azją, Włoch z Chinami (od XIII w.), Grecji z Indiami (IV w.), sięgające wczesnego średniowiecza wpływy islamu na Półwyspie Iberyjskim. Okres renesansu w Europie bezpośrednio ukształtowały teksty greckie przechowane przez Arabów. Można by śledzić i wymieniać te powiązania, a także koleje następujących po sobie i przenikających się wpływów. W czasach nam bliskich ─ w wieku XX i XXI ─ stały się one jeszcze bardziej złożone i ukazały wiele sprzężeń zwrotnych związanych choćby z masowym napływem imigrantów spoza Europy ─ nie tylko z dawnych kolonii ─ jak również z silnymi tendencjami migracyjnymi w samej Europie. Uwagi te mają tu na celu przede wszystkim zwrócenie uwagi, że mówienia o różnorodności Europy nie można dziś sprowadzić do kwestii „etnicznych” i „narodowych” kultur Europy. Warto też podkreślić, że dziś już powszechnie odchodzi się od jednoznacznie pojmowanej konieczności zachowania „czystości” kultur czy tradycji.

Dziedzictwo Europy – idąc dalej tym tropem – to nie tylko dziedzictwo samych Europejczyków. Od czasów pierwszych dalekich wypraw gromadzone są w Europie artefakty będące dziedzictwem kultur pozaeuropejskich. Projekt muzealizacji świata obarczony jest wieloma problemami. Wyrażają się one m.in. w hasłach takich jak kolonializm i postkolonializm ─ wbrew pozorom ten pierwszy (a może i drugi) termin może odnosić się także do dziedzictwa stricte europejskiego (orientalizacja Europy Środkowo-Wschodniej). Problematyczność dziedzictwa europejskiego związana jest także z trudnymi i bolesnymi wątkami historii europejskiej: reżimy totalitarne i autorytarne, wysiedlenie i przesiedlenia. Uwikłania dziedzictwa w skomplikowaną historię polityczną wydają nam się również ważne z uwagi na historię miasta, w którym się spotkamy, jak i tej części Europy. Dziedzictwo – tak materialne, jak i niematerialne – to nie tylko swego rodzaju świadectwo przeszłości; podobnie jak tożsamość ma ono ─ o czym warto pamiętać ─ również swój wymiar prospektywny (A. Giddens, J.-C. Kaufmann, B. Kirshenblatt-Gimblett).

Zgodnie z tytułem projektu „Obrazy różnorodności kulturowej i dziedzictwa” dofinansowanego w ramach programu „Promowanie różnorodności kulturowej i artystycznej w ramach europejskiego dziedzictwa kulturowego” tematem festiwalu i konferencji będą szeroko rozumiane kwestie różnorodności kulturowej i dziedzictwa w odniesieniu do Europy. Zależy nam na pogłębionej antropologicznej refleksji teoretycznej, ale także na odniesieniu do konkretnych praktyk i działań oraz „performatywnych” dyskusji z dziedzictwem i różnorodnością (np. grupy rekonstrukcyjne). Liczymy na dyskusję o zmieniającej się roli muzeum, filmu – czy szerzej audiowizualności – w zachowywaniu oraz promowaniu dziedzictwa i upowszechnianiu wiedzy o nim. Słowa kluczowe: Europa, dziedzictwo, różnorodność kulturowa, wizualność i nowe media.

Pobierz CFP

Panel 1. Dziedzictwo, różnorodność kulturowa i media:

  • możliwości wykorzystania środków audiowizualnych w praktyce zachowywania dziedzictwa kulturowego, w jego materialnych i niematerialnych aspektach;
  • możliwości wykorzystania środków audiowizualnych w edukacji w zakresie różnorodności kulturowej;
  • film antropologiczny i festiwal filmowy jako narzędzie promocji idei różnorodności kulturowej;
  • współpraca z lokalnymi społecznościami przy wykorzystaniu mediów audiowizualnych.

Panel 2. Dziedzictwo kulturowe. Teoria i praktyka:

  • europejskie dziedzictwo kulturowe a współczesna różnorodność kulturowa Europy;
  • nowe modele i koncepcje zachowywania dziedzictwa;
  • technologie zachowywania dziedzictwa;
  • dziedzictwo i różnorodność z perspektywy zewnętrznej (strategie, polityki i programy) i wewnętrznej (lokalne społeczności);
  • dziedzictwo a pamięć i strategie upamiętniania
  • performatywność kultur, kultura ucieleśniona i wiedza milcząca a narzędzia i metody zachowywania dziedzictwa kulturowego.

Panel 3. Problematyczne dziedzictwo Europy:

  • dziedzictwo postsocjalizmu;
  • dziedzictwo postkolonializmu;
  • polityka prezentowania „trudnego” dziedzictwa w muzeach.

Rada naukowa: dr hab. Slawomir Sikora, dr hab. Anna Malewska-Szałygin prof. UW, prof. Rossella Ragazzi,  prof. Frode Storaas
Konsultacja merytoryczna: prof. Peter Crawford
Koordynator: dr Karolina J. Dudek

DO ZOBACZENIA WARSZAWIE!